Güneyege Haber

ÇİFTCİNİN KURTULUŞUNUN ÇÖZÜMÜ “KOOPERATİF”

ÇİFTCİNİN KURTULUŞUNUN ÇÖZÜMÜ “KOOPERATİF” DEDİK – AMA NASIL KOOPERATİF?  HER ÇİFTCİ KOOP ÜYESİ OLMALI, PAZARLAMAYI DÜŞÜNMEMELİ, SADECE ÜRETİMİ DÜŞÜNMELİ

—HOLLANDA –ALMANYA-DANİMARKA, ABD tarımı ve çiftçisi KOOPERATİFLEŞME sayesinde kalkınıp bugün dünyada üretim ve ihracatta ilk sıralarda yer almışsa biz neden kooperatifleşmeye önem vermiyoruz? Pardon önem veriyoruz amma neden başarılı olamıyoruz? Biz de tarımsal kooperatifler tarım bakanlığı tarafından takip edilmekte iken diğer, taşımacılık, taksicilik, teknecilik,TURİZM,  inşaat vs. gibi kooperatifleri ticaret bakanlığı takip etmektedir. Zaten başarısız olan ticaret bakanlığına bağlı kooperatifler değil tarım bakanlığına bağlı kooperatiflerdir.

—-HOLLANDA, ALMANYA, DANİMARKA TARIMINI, hayvancılıkta, örtü altı sera üretimi, sebze ve meyve üretiminde, tohum ve fidanda dünyada birinci üretici olmasını kooperatifler sayesinde geliştirmiş iken biz neye başarısız oluyoruz? İşte en önemli konu budur. Yağ var, un var, susam var ama helva yapamıyoruz. Hollanda’da olmayan güneş bizde var. Hollanda’da olmayan sıcaklık bizde var.  Hollanda güneşten bizim kadar yararlanamıyor,  bizde 100 günde yetişen domates onlarda 120 günde yetişiyor. Hollanda serayı ısıtmak için bizden fazla enerji kullanıyor. Ama KONYA kadar arazisi olan Hollanda yılda 100 milyar Euro’luk gıdayı, tohumu, fidanı, çiçeği Avrupa’ya satıyor.

—MUĞLAMIZDA HEMEN HEMEN HER KÖYDE KOOPERATİF KURULMUŞ. Muğla’nın her ilçesinin her köyünde büyük şevklerle kurulan kooperatifler hepsi batık. Hepsi gayri faal. Dalamanın her köyünde kalkınma kooperatifi kuruldu. Devletten büyük teşvik almış kooperatifler var. Ama hepsi batık veya gayri faal.. Koskoca Muğla ilinde başarılı bir Kızılkaya Kalkınma Kooperatifi var, hayvancılık ve sütçülük üzerine çalışıyor. Yoğurdumuzu, peynirimizi güvenerek Kızılkaya koop tan alıyoruz. Daha önce Yatağanda yıllarca çok başarılı bir sütçülük ve mandıra ürünleri üretimi yapan bir kooperatif varken maalesef yıllar sonra kötü yönetimle kapılarını kapanmıştır. Benzer kooperatif devletten büyük teşvikler olarak Muğla merkez Yerkesik beldesinde kurulmuş ancak başarılı olamamıştır.

—SU ÜRÜNLERİNDE İLİMİZDE EN BAŞARLI KOOPERATİF DALKO OLMUŞTUR. Muğla ilinde başarılı parmakla sayılır kooperatifler arasında su ürünleri konusunda çalışan DALKO kooperatifi var. DALKO bundan 3-4 sene önce batık durumuna gelmişken 50-60 işçisine maaşlarını 5-6 ay, bir sene ödeyemezken ARİF YALILI başkan olduktan sonra İNOVATİF yöntemlerle kooperatif bir yılda kara geçirerek 50-60 işcisinin maaşlarını günü gününe rahatca ödemiştir. Daha önce hijyenik olmayan balık işleme tesislerini hijyen belgesi ile bugün Avrupaya işlenmiş balık, mavi yengeç ve kefal balık yumurtası satar hale gelmiştir. BAŞKAN ARİF YALILI mavi yengeci pişirip paket içinde teknelerdeki turistlere satarak satıp kooperatife çok büyük gelir elde etmiştir. Bunu düşünebilmek çok önemlidir.

—-MUGLADAKİ SADECE 2 BAŞARILI KIZILKAYA VE DALKO KOOPERATİFLERİ NEYİ ANLATIYOR. Küçük ve yerel bir kooperatifin başarılı olması neye bağlı? Küçük ve yerel bir kooperatifinin başarılı olması kaynaklarına ve yöneticinin başarısına bağlıdır. Yönetici başarılı değilse koop da başarılı olamaz.  DALKO bunun çok güzel örneğidir. Yıllar önce ARİF YALILI başkan iken DALKO Başarlı iken kıskançlıklar yüzünden başkası başkan olduktan sonra DALKO gelirleri,  giderlerini karşılayamaz hale gelmiş, DALKO kötü yönetimin bir parçası olmuş ve batmaya yüz tutmuştur.  Balık üreme alanı olan Köyceğiz gölü ve Dalyan kanalları balık üretim alanı aynı iken, aşırı avlanma, zamansız avlanma, yumurtalı balığın fazla avlanması nedeniyle balık üreyemez hale gelmiştir.   Halka ucuz balık yedireceğiz diye balık katliamı yapılmıştır. ARİF YALILI ise daha az balık tutarak ve balığı satışında İNOVATİF düşünce ile daha az balık satarak işlenmiş veya pişirilmiş balığı, yengeci ve yumurtayı daha yüksek fiyata satarak kooperatifin gelirini arttırma yoluna gitmiştir. İşte başarılı yönetici ile kötü yönetici farkı budur.

—-TARIMSAL KOOPERATİFLERİNİN BAŞARILI OLMASI İÇİN NELER YAPILMALI.  Amerika’yı yeniden keşfetmenin gereği yok. Hollanda, Almanya kooperatifçilikte nasıl başarılı olduysa biz de aynı yöntemi uygulamalıyız. Her köye bir kooperatif ile başarılı olunamaz. Bir köyde en fazla 200 kişinin koop üyesi olduğunu düşünelim. Kooperatifçilikte sermayeye göre ortaklara kar dağıtımı olmaz. Yani fazla para koyan fazla para kazanamaz. Kooperatifçilikte kar dağıtımı RİSTÖRN adı altında kooperatife verilen mal veya hizmet oranında olur. Diyelim ki bir sütçülük kooperatifinde, her kim kooperatife ne kadar süt vermisşe belirlenen fiyat üzerinden çiftçiye süt parası verilir. Her köye bir kooperatifte sermaye yetersizliği olur. Bu nedenle her köye değil her ilçede her üretim dalında ayrı kooperatif olmalıdır. Örnek olarak Türkiye’de ‘’TİRE SÜT KOOPERATİFİ’’dir.  İlçe bazında bir kooperatiftir ve yıllarca ayaktadır. İşte Hollanda, Almanya, Danimarka il ve ilçe bazında kurulmuş kooperatiflerle ayaktadır.

Son Haberler