Güneyege Haber

ORTACA –DALAMANDA DOMATES SERACILIĞI, MALİYETLERİ, SORUNLARI VE CÖZÜM YOLLARI

— HOLLANDA VE TÜRKİYEDE SERACILIK: Türkiye’ye göre çok az güneş gören ve daha soğuk olan Hollanda’nın yıllık 100 milyar dolar tarımsal ihracat yaparak Avrupa’yı beslediğini unutmayalım.  Hollanda Avrupa’da en çok seracılık yapan, en çok örtü altı tarımsal ürünler ihracatı olan,  yaş meyve ve sebze üretiminde yıllık 10 milyar dolar ihracatla Avrupa’nın GIDA ihtiyacını karşılan bir ülkedir.  Bizim ülkemizin özellikle Akdeniz bölgesi seracılık – örtü altı tarımına çok uygundur.  Antalya’da domatesin yaklaşık % 20 si üretilmektedir.  Antalya’da yılda 2,5 milyon ton, Bursa’da 1,5 milyon ton, Manisa’da ve İzmir’de yaklaşık 1 er milyon ton, Fethiye’de yıllık 500 bin ton yıllık domates üretimi yapılmaktadır.  Fethiye’den yılda ortalaman 130 bin ton domates ihracat edilmektedir.

— DÜNYA DOMATES ÜRETİMİ NE KADAR? Dünyada domates üretimi yıllık 180 milyon ton çıvarındadır.  Domates üretiminde Çin yıllık 60 milyon ton ile başı çekerken, 20 milyon ton ile Hindistan ikinci, 15 milyon ton ile ABD üçüncü ve 14 milyon ton ile Türkiye  4ncü sıradadır. Türkiye’yi 8 milyon ton ile mısır ve 6 milyon ton ile İran izlemektedir. Türkiye ithal hibrid tohum kullanmaktadır. Hibrid tohum ise Hollanda, Fıransa, ABD ve İrail ülkelerinden gelmektedir. Hibrid tohumların en pahalısı domates tohumları olup 3 gram paket ( 1000 tane ) fiyatı çeşidine göre 500 ila 3000 arası gramı altın ile eşdeğerde satılmaktadır.  Ortalama 3 gr paket 600TLdir.

—-TÜRKYENİN DOMATES ÜRETİMİ VE İHRACATI:  Türkiye ürettiği yıllık 14 milyon ton domatesin yaklaşık 500 bin tonunu taze domates ihraç ederek yaklaşık 500 milyon dolar ihracat geliri elde etmektedir. Türkiye yılı işlenmiş domates olarak yıllık ihracatı geçen yıl 185 milyon dolar olmuştur. Türkiye’nin yıllık 3 milyon ton,   1,5 milyar dolarlık yaş meyve ve sebze ihracatı vardır. Domates en büyük ihracat kalemini oluşturmaktadır. Türkiye’nin. domates ihraç ettiği ülkeler arasında  Belarus, Rusya, Irak başı çekmektedir.

—-DOMATES SERACILIĞI KARLI BİR İŞ Mİ?  Seracılık karlı bir iştir. Özellikle karı koca aile işletmesi olarak küçük ölçekli tarım alanlarında en iyi çiftçilik ve en iyi gelirli yöntemidir diyebiliriz. Ortalama 3 dönüm domates serası bir aileye yıllık ortalama 2 dönem hasatla 70-80 bin TL para kazandırabilir. 3 dekar domates serası yapan kişi dahi değişik zamanlarda aile harici işçi çalıştırmak zorunda kalır. Sera işçiliği zordur. Fidan dikimi, damla sulama, iple askıya alma, ilaçlama, yaprak budama, havalandırma, ısıtma, don’dan koruma, gübreleme, 2-3 aya yakın süreyle ergin domates hasad toplama yaklaşık 4 ay süre ile dikimden, hasat sonuna kadar sera içinde karı-koca çalışmak gerekir.  Ondan sonra toprağın yeniden hazırlanarak 2 ay ara ile güzlükten bahar üretimine geçmek gerekir. Bölgemizde yılda 2 üretim yapan çiftçi çok azdır.  Genellikle Dalaman–Ortaca bölgemizde tek sefer baharlık ürerim yapılır ve 3 dönüm araziden tek seferde yaklaşık 30-40 bin gelir ile yetinmeye çalışılır.

—- DOMATES SERA MALİYETLERİ NEDİR?:  Bölgemizde bilinçli seracılık yapan çiftçi Mustafa Özek ten teknik bilgiler alınmıştır. Bir dekarlık sera maliyeti bugün itibariyle vasat bir işletme için 40.000 TL civarıdır. Bir dönüm sera kuruluş maliyeti; Çatı, Demir, Aksamlar, Çivileme: 18.000 TL Kurulum İşçilik Masrafı: 9.000TL. Sera Naylonu: 7.000TL, Naylon İşçiliği: 3.500TL. Sulama ve Depo: 3.000TL,Toplam: 40.500 TL.— Normalde naylon 3 yıl kullanılması gerekir.—  İyi bakılırsa her 3 yılda bir naylon değiştirmek gerekir. —-   1 DÖNÜM SERANIN ÜRETİM MALİYETİ (6 aylık periyot); Fide veya tohum: 4.000 TL Gübre:3.000TL, İlaçlama: 3.000 TL, İşçilik: Ayrıca hesaplanmalı. Toplam: 10.000 TL. Bir dönümde ortalama sezonda 8-12 ton domates elde edilir. Domates bu güz itibariyle ortalama olarak bölgemizde kalitesine göre 2,5-3.0-3,5 TL den satılmıştır. Bu durumda aile işçiliği emeğini saymadığımız takdirde çiftçinin eline bir dekar için 15-20 bin TL kalmaktadır. Bahar için ise kaliteli domatesin kilosunun 2-2.5 -3 TL civarında olacağı tahmin edilmektedir. Domates fiyatı arz –talep durumuna bağlıdır.  Antalya’da fırtına,  aşırı soğuklar seralara zarar verirse domates fiyatları fırlar.

—SERACININ DEVLET VE BELEDİYEDEN BEKLENTİLERİ: Çitci komşuda gördüğünü yapar.  Devletin bilinçli seracı usta ve hocaları ile bölgede örnek sera domates üretimi yaparak köylüye göre göre eğitim vermesi gerekir. Bölgemizde köylü rutubet yüksek hastalık olur diye kış domates yamıyor. Kış domatesi iyi para bırakmasına rağmen Ortaca’da birkaç seracı tarafından yapılmaktadır. Tarım il müdürlüğü veya belediye teknik destek ile köylüyü kış domatesi yapmaya cesaretlendirmelidir. Bölgemizde kış domates yapan çok olursa bölgemize daha çok tüccar gelerek çiftçinin domatesi Antalya ve Fethiye hal fiyatları ile eşit duruma gelecektir. Şu anda Ortaca hal tüccarı fiyatları 50krş ile 1 TL arası düşüktür.  Bölgemizde ya ihracatçı yaratılmalı ya da ihracatçılar bölgemize çekilmelidir.

Son Haberler