CEZA YARGILAMASINDA ETKİN PİŞMANLIK

Her suç için son pişmanlık fayda etmese de ceza hukukunda “etkin pişmanlık” kapsamında pişmanlığın fayda ettiği bazı haller söz konusudur.  Etkin pişmanlık; 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 168. maddesinde genel olarak düzenlenmekte olup failin suç işledikten sonra pişmanlık göstermesi halinde cezasının azaltılması veya tamamen ortadan kaldırılmasına imkan veren bir düzenlemedir. Ancak her suç için etkin pişmanlıktan faydalanmak mümkün olmayıp yalnızca kanunda özel olarak belirtilen suçlar için etkin pişmanlık hükümleri uygulanabilir. Peki hangi suçlar bakımından etkin pişmanlık hükümleri uygulanabilir; etkin pişmanlık ne demek, fail pişman olduğunu nasıl göstermeli? Bu haftaki yazımızda da etkin pişmanlık konusuna değineceğiz.

Öncelikle ifade etmek gerekir ki; Türk Ceza Kanununda etkin pişmanlıktan faydalanabilmek için failin soruşturma veya kovuşturma evresinde suç ortaklarını, suça yardım edenleri, azmettirenleri savcılığa veya mahkemeye bildirerek suçun ortaya çıkmasını ve suç faillerinin cezalandırılmasını sağlaması gerekmektedir. Bunun dışında failin etkin pişmanlıktan faydalanmasını sağlayacak bir diğer yöntem ise failin işlediği suç nedeniyle mağdurun uğradığı zararı aynen geri vererek veya tazmin ederek gidermesidir.

Yukarıda belirtildiği gibi, her suç türü için etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanması mümkün değildir. Fail, pişman olarak diğer suç ortaklarının yakalanmasını sağlamış veya suç yüzünden mağdurun zararını gidermiş olsa bile işlediği suç bakımından etkin pişmanlık hükümleri uygulanabileceğine dair bir düzenleme yoksa, ceza indirimi de yapılamayacaktır. Etkin pişmanlığın uygulandığı suç türlerinden bazıları şöyle sıralanabilir:

  • Hırsızlık
  • Güveni kötüye kullanma
  • Yağma
  • Mala zarar verme
  • İftira
  • Başkasına ait banka veya kredi kartının kötüye kullanılması
  • Hileli ve taksirli iflas
  • Örgüt kurma, örgüt yöneticiliği veya üyeliği
  • Dolandırıcılık
  • Uyuşturucu ve uyarıcı madde ticareti
  • Zimmet,
  • Rüşvet,
  • Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma
  • Kullanmak için uyuşturucu satın alma, satma, kabul etme, uyuşturucu madde bulundurma ve kullanmak

Görüleceği üzere, etkin pişmanlık düzenlemesi, hem suçun aydınlatılması hem tespit edilemeyen faillerin yakalanarak cezalandırılması hem de aktif ve iradi hareketlerle pişmanlığını belirten failin duruma göre hiç cezalandırılmayarak veya cezasında indirim yapılarak bir nevi ödüllendirildiği bir ceza hukuku kurumudur.

Sağlıklı ve huzurlu günler dilerim.

Yorum
Başa dön tuşu