PAYLI MÜLKİYETTE ÖNALIM HAKKI NEDİR?

 Önalım hakkı yani diğer adıyla şufa hakkı, paylı mülkiyette herhangi bir paydaşın payını üçüncü kişilere satması halinde diğer paydaşlara söz konusu payı öncelikle satın alma imkanı tanıyan bir hak olarak tanımlanabilir.

Yasal önalım hakkı, Türk Medeni Kanununun 732. maddesinde düzenlenmiş olup bu hakkın tanınmasındaki amaç ise mümkün mertebe dışardan üçüncü kişilerin taşınmaza paydaş olarak girmesini önlemek ve taşınmazın mevcut paydaşlar arasında kalmasını sağlamaktır.

Nitekim; taşınmazdaki paydaşlardan birinin kendisine düşen payı diğer paydaşların tanımadığı başka bir kişiye satması halinde paydaşlar arasında tedirginlik yaşanacağı ve taşınmazın kullanımı ile ilgili çeşitli sıkıntılar çıkacağı muhtemeldir. İşte yasal önalım hakkı da bu tür sıkıntıların yaşanmaması için düzenlenmiştir.

Peki önalım hakı hangi şartlarda, nasıl kullanılır? Öncelikle, önalım hakkı ancak paylı mülkiyete tabi taşınmazlarda paydaşlardan birinin payını üçüncü bir kişiye satması ile kullanılabilir hale gelir. Şayet satış işlemi paydaşlar arasında gerçekleşirse, yani alıcı da yine diğer paydaşlardan biriyse bu halde önalım hakkı doğmaz.

Paylı mülkiyete tabi taşınmazdan pay satın alan alacaklının veya payını satan paydaşın ise, diğer paydaşları noter vasıtasıyla bu satış işleminden haberdar etmesi gerekir. Noter vasıtasıyla bildirim zorunlu bir geçerlilik şartı olup noterden yapılmayan herhangi bir yazılı bildirimin geçerliliği bulunmamaktadır. Bu bildirim; önalım hakkını kullanma süresinin tespiti bakımından önemlidir. Zira önalım hakkı, satışın diğer paydaşlara noter vasıtasıyla bildirildiği tarihin üzerinden 3 ay geçmekle düşer.

Şayet satış diğer paydaşlara noter vasıtasıyla bildirilmemiş veya satışla ilgili hiçbir bilgilendirme yapılmamışsa; diğer paydaşlar bu satış işleminin gerçekleştiği tarihten itibaren 2 yıl içinde önalım hakkını kullanabilir. Bu süreler geçtikten sonra önalım hakkının kullanılması mümkün değildir.

Önalım hakkını kullanmak isteyen paydaşın bu hakkı bildirim yoluyla değil; dava yoluyla kullanması gerekecektir. Önalım hakkı için açılacak davada, payını satan paydaş değil; payı satın alan alacaklı davalı olarak gösterilecektir.

Önalım hakkını kullanmak için taşınmazın vasfı da önemli değildir; arsa veya daire söz konusu olabilir. Ancak üzerinde kat irtifakı veya kat mülkiyeti tesis edilmiş taşınmazlarda önalım hakkı kullanılamayacaktır. Yine, paylı mülkiyete tabi taşınmaz paydaşlar arasında fiilen taksim edilmişse bu halde de önalım hakkını kullanmak mümkün olmayacaktır.

Sağlıklı ve huzurlu günler dilerim.

Yorum
Göz Atın
Kapalı
Başa dön tuşu